GD&A LYCEUM – Van (ver)gunning naar graafmachine: een blik op de actualiteit

De rechtsonzekerheid rond omgevingsvergunningen treft Vlaamse besturen steeds vaker in het hart van hun projecten. Recente arresten van de Raad voor Vergunningsbetwistingen tonen aan dat zelfs zorgvuldig voorbereide dossiers kunnen sneuvelen, met ingrijpende gevolgen voor lopende overheidsopdrachten. Voor lokale besturen die investeren in sportinfrastructuur, mobiliteitsprojecten of kinderopvang, rijst dan de prangende vraag: wat nu?

Een stijgend vernietigingsrisico

De cijfers liegen er niet om. Bij vernietigingsprocedures voor de Raad voor Vergunningsbetwistingen ligt de vernietigingsgraad van aangevochten vergunningen behoorlijk hoog – meer dan 60% bij verleende vergunningen. Voor lokale besturen betekent dit een aanzienlijk risico: een project kan na maanden of zelfs jaren voorbereiding alsnog worden stilgelegd. De Gemengde Commissie Vergunningen stelt in haar recent Eindrapport van 30 september 2025 onomwonden dat “als overheidsbeslissingen frequent ongedaan worden gemaakt, dit duidt op een probleem met het functioneren van het systeem, en een oorzaak vormt van rechtsonzekerheid met name voor wie aan die vernietigde, geschorste of buiten toepassing verklaarde overheidsbeslissing rechten ontleende”.

GD&A en de uitvoering van overheidsopdrachten bij een onzeker omgevingsvergunningsdossier: seminarie in aantocht

GD&A Advocaten is zich uitermate bewust van de juridische en feitelijke impact die deze ontwikkelingen kunnen hebben voor uw bestuur. Daarom organiseert zij op donderdag 19 maart 2026 en dinsdag 24 maart 2026 in Lokeren resp. Hechtel-Eksel het seminarie “Van (ver)gunning tot graafmachine: bouwen met een onzeker vergunningsdossier”, telkens van 13u00 tot 16u00.

Tijdens deze seminaries loodsen de sprekers en specialisten ter zaken, mr. Pedro Gielen, mr. Ann-Sofie Custers en mr. Wouter Poelmans, u doorheen het juridische landschap en aandachtspunten voor (de uitvoering van) overheidsopdrachten wanneer het omgevingsvergunningsdossier onzeker is.

Wat mag u verwachten?

Geen zware theorie, wel concrete handvatten die meteen meegenomen kunnen worden voor de praktijk.

In een compact en praktisch programma, wordt er tijdens dit GD&A een nadere blik geworpen op:

De timing en afstemming tussen de plaatsingsprocedure en de vergunningsaanvraag
Hoe op verscheidene wijzen diligent omgegaan kan worden met vorderingen tot schadevergoeding na een schorsing en/of vernietiging van de vergunning
Clausules in het bestek die daar reeds op anticiperen
(Lessen uit) recente praktijkvoorbeelden die lokale besturen behoeden voor valkuilen in gelijkaardige complexe dossiers
…

Waarom is dit seminarie relevant voor mijn bestuur?

Concrete impact op de werkvloer

De gevolgen van een vernietiging reiken verder dan het papieren arrest. Wanneer een omgevingsvergunning voor een bestuur wordt vernietigd, kan dit immers rechtstreeks de uitvoering van een gegunde overheidsopdracht treffen. Een aannemer die klaarstaat om te starten, een werfplanning die op scherp staat, onderaannemers die zijn gecontracteerd – alles komt plots in het ongewisse. De recente zaak rond de Steenbruggebrug illustreert dit treffend: na vernietiging van de omgevingsvergunning op 12 juni 2025 door de Raad voor Vergunningsbetwistingen konden de werken niet meer opstarten en vreest de overheid voor minstens een jaar vertraging. Dergelijke vertraging genereert niet alleen directe meerkosten, maar ook potentiële schadeclaims van aannemers en verlies van subsidietermijnen.

Ook het project van De Lijn in Wondelgem ondervond deze realiteit: de Raad voor Vergunningsbetwistingen vernietigde de omgevingsvergunning wegens onvoldoende onderzochte milieu-impact en gebrek aan alternatievenonderzoek, waarna een volledig nieuw milieueffectenrapport moet worden opgesteld.

Financiële claims

De financiële consequenties van een vernietigde vergunning kunnen aanzienlijk zijn. Ineos, bijvoorbeeld, eist compensatie van de Vlaamse overheid voor de vernietiging van de vergunning voor haar ethaankraker in Antwerpen. Hoewel Vlaanderen deze claim afwijst, illustreert deze casus dat vernietigingen aanleiding kunnen geven tot omvangrijke aansprakelijkheidsdiscussies. Voor lokale besturen die een overheidsopdracht hebben gegund, kan een vernietiging leiden tot complexe onderhandelingen met aannemers over stilligschade, termijnverlengingen en prijsherzieningen.

Besluit

Melius est praevenire quam curare – voorkomen is beter dan genezen. De vernietiging van een omgevingsvergunning hoeft geen fatale klap te zijn voor een bestuurlijk project, mits het bestuur zich tijdig voorbereidt op dit scenario. Door proactief in te zetten op dossiersamenstelling, contractuele waarborgen en constructief overleg, kunnen lokale besturen de impact van een eventuele vernietiging aanzienlijk beperken.

Waar kan ik mij inschrijven?

Interesse om dieper in te gaan op de juridische en beleidsmatige do’s-and-don’ts van overheidsopdrachten bij een onzekere omgevingsvergunning voor lokale besturen?

Schrijf u dan in voor onze seminaries “Van (ver)gunning tot graafmachine: bouwen met een onzeker vergunningsdossier” via de navolgende linken op onze website:

Meer info over de volledige agenda van het GD&A Lyceum vindt u tevens via onze website: https://gdena-advocaten.be/lyceum/