GD&A LYCEUM – ANPR-HANDHAVING: EEN BLIK OP DE ACTUALITEIT

Een recente uitspraak van de politierechtbank van Vilvoorde zet het samenwerkingsmodel tussen gemeenten en private partners voor trajectcontroles ogenschijnlijk op losse schroeven. Vlaams minister van Mobiliteit Annick De Ridder kondigde reeds aan kritisch te willen kijken naar de huidige TAAS-modellen voor het gebruik van ANPR-camera’s. Staan Vlaamse steden en gemeenten voor een strategische keuze: miljoenen euro’s aan verwachte boete-inkomsten of een fundamentele heroriëntering van hun handhavingsbeleid?

De politierechtbank van Vilvoorde vernietigde recent een GAS-boete van een trajectcontrole onder meer omdat het camerasysteem niet volledig door de gemeente zou zijn gefinancierd; een uitspraak die al veelvuldig werd becommentarieerd en -klaarblijkelijk- diverse samenwerkingsverbanden waarop lokale besturen leunden voor hun ANPR-cameratrajecten in het hart zou treffen.

Vlaams minister van Mobiliteit Annick De Ridder reageerde reeds kordaat: zij gaf aan dat de verkeersveiligheid voorop moet staan en de controles niet het doel mogen hebben zoveel mogelijk boetes uit te schrijven om de kas te spijzen.

GD&A en ANPR: seminarie in aantocht

GD&A Advocaten is zich uitermate bewust van de juridische en feitelijke impact die deze recente ontwikkelingen kunnen hebben voor uw bestuur. Daarom organiseert zij op donderdag 19 februari 2026 en dinsdag 24 februari 2026 in Lokeren resp. Hechtel-Eksel het seminarie “Gemeenten aan het stuur: ANPR voor lokale handhaving – camerawet, GDPR, lokale (verkeers-)reglementen en aanbesteding ontrafeld, telkens van 09u00 tot 12u00.

Tijdens deze seminaries loodsen de sprekers en specialisten ter zaken, waaronder mr. Wouter Rubens, u doorheen het juridische landschap en aandachtspunten van de ANPR-camera’s.

Wat mag u verwachten?
Geen zware theorie, wel concrete handvatten die meteen meegenomen kunnen worden voor de praktijk.

In een compact en praktisch programma, wordt er tijdens dit GD&A een nadere blik geworpen op:

Do’s and dont’s voor regelmatige lokale (verkeers- en camera-)reglementering,
GAS-handhaving via ANPR-camera’s en de uitdagingen waarmee lokale besturen in dit verband (meer en meer) geconfronteerd worden,
Het zoeken naar betrouwbare en deskundige (technische) partners waarop het lokale besturen kan leunen, in het bijzonder de selectie van deze partners in overeenstemmening met regels van gegevensbescherming;
De verschillende uitdagingen die het gebruik van ANPR-camera’s met zich meebrengt op vlak van privacy en GDPR, o.a. wat betreft de (noodzakelijke) opmaak van DPIA’s, …
…

Waarom is dit seminarie relevant voor mijn bestuur?

Miljoenenverwachtingen onder het vergrootglas
In onze eerste nieuwsbrieven gingen we reeds in op het vonnis van de Politierechter van Vilvoorde alsook de checklist van de VTC voor ANPR-camera’s (lees hier en hier). Naast de juridische achtergrond, staat echter ook de financiële dimensie van ANPR-handhaving volop in de belangstelling.

Volgens recent onderzoek van de HLN-onderzoekscel verwachten alle Vlaamse steden en gemeenten samen zo’n 542 miljoen euro aan snelheidsboetes te innen tegen 2029. De jaarlijkse inkomsten zouden stijgen van 119 miljoen euro in 2026 naar 140 miljoen euro in 2029. Vlaams Parlementslid Maurits Vande Reyde stelde tijdens een debat over ANPR-camera’s in november 2025 reeds onomwonden dat verkeersveiligheid al lang niet meer de prioriteit lijkt te zijn bij deze handhavingssystemen. Tijdens deze zitting in het Vlaams Parlement werd bovendien door verschillende partijen aangekaart dat de verkeersveiligheid voorop moet staan, niet de winsten.

Deze kritische noten dwingen tot reflectie.

Automatisering in 2026: een nieuwe realiteit (?)
Op diverse bestuursniveaus (zowel Vlaams als Federaal) wordt op heden een transformatie van de verkeershandhaving voorbereid. Zo zou worden onderzocht om het ANPR-cameranetwerk potentieel rechtstreeks te koppelen aan de nationale Proof of Insurance-databank voor autoverzekeringen en aan de databanken van de technische keuring. Elke gescande nummerplaat wordt dan automatisch vergeleken met deze databanken, waarna bij een vastgestelde inbreuk – zoals het ontbreken van een geldig verzekeringscontract of een verlopen keuring – automatisch een boete zou volgen.

Het College van procureurs-generaal zou momenteel een aangepast vervolgingsbeleid voorbereiden.

Technische automatisering betreft dus geen toekomstmuziek, maar een realiteit die steeds dichterbij komt. Hetgeen opnieuw het debat rond de juridische omkadering van de ANPR-camera’s doet oplaaien.

Praktijk bewijst effectiviteit
Dat ANPR-camera’s absoluut een meerwaarde kunnen betekenen op vlak van (verkeers)veiligheid, onafhankelijk van de budgettaire impact, illustreren recente cijfers.

Zo zorgden trajectcontroles op de Westerlosesteenweg in de gemeente Herselt (bv.) voor een daling van het aantal zware snelheidsovertredingen van 1.839 in 2020 naar 898 in 2022, tot slechts 160 in 2024. De camera’s zorgden overigens niet enkel voor een forse daling van het aantal ‘laagvliegers’ in het verkeer, maar ook de buurtbewoners zouden ondertussen veel minder geluidshinder ervaren. In de politiezone Hageland halveerde het aantal inbraken dan weer bijna op één jaar tijd – van 112 naar 66 – mede dankzij de ANPR camera’s dat rondtrekkende dievenbendes zou afschrikken omwille van een hogere pakkans.

Conclusie: tijd voor strategische heroriëntering
De recente rechtspraak en de kritische blik van Vlaams minister De Ridder dwingen tot een fundamentele bezinning. De aangehaalde cijfers zijn slechts het topje van de ijsberg en maken duidelijk dat ANPR-camera’s effectieve instrumenten (kunnen) zijn voor verkeersveiligheid én criminaliteitsbestrijding – mits ze worden ingezet vanuit de juiste motieven én met de juiste omkadering en (privacy-)waarborgen.

Praemonitus, praemunitus – wie gewaarschuwd is, is gewapend.

Waar kan ik mij inschrijven?

Interesse om dieper in te gaan op de juridische en beleidsmatige do’s-and-don’ts van ANPR bij lokale besturen?

Schrijf u dan in voor onze seminaries “Gemeenten aan het stuur: ANPR voor lokale handhaving – camerawet, GDPR, lokale (verkeers-)reglementen en aanbesteding ontrafeld” via de navolgende linken op onze website:

Meer info over de volledige agenda van het GD&A Lyceum vindt u tevens via onze website: https://gdena-advocaten.be/lyceum/